Epilepsi Türleri

Epilepsi Türlerini Anlamak
Epilepsinin farklı türlerini tanımak, belirtilerini daha doğru şekilde anlamak açısından oldukça önemlidir. Doktorlar, beyindeki anormal elektriksel aktivitenin nasıl başladığına ve nöbetin nasıl ortaya çıktığına göre epilepsi nöbetlerini sınıflandırırlar. Aşağıda başlıca epilepsi türleri açıklanmıştır:

Genelleşmiş Epilepsi (Generalized Epilepsy)

Bu tür epilepside, anormal sinirsel aktivite beynin her iki yarım küresinde aynı anda meydana gelir. Genelleşmiş nöbetler çeşitli şekillerde görülebilir ve farklı belirtilerle kendini gösterebilir.

1. Tonik-Klonik Nöbet (Grand Mal)

En bilinen ve en şiddetli epilepsi nöbetlerinden biridir. Genellikle ani bilinç kaybıyla başlar ve iki evresi vardır:

Tonik evre: Kaslar birdenbire kasılır, vücut sertleşir ve solunum geçici olarak durabilir.
Klonik evre: Kaslar ritmik olarak kasılmaya ve titremeye başlar. Bu durum birkaç dakika sürebilir.

Nöbet sırasında kişi idrar veya dışkı kontrolünü kaybedebilir, dilini ısırabilir veya düşme sonucu yaralanabilir. Nöbet sonrası kişi genellikle bitkin, şaşkın veya uykulu olur ve nöbeti hatırlamayabilir.

2. Klonik Nöbet (Clonic Seizure)

Kaslarda hızlı ve tekrarlayan kasılmalar görülür. Bu kasılmalar genellikle kollar, yüz veya boyunda olur ve her iki tarafı da etkileyebilir. Kişi kısa süreliğine bilincini kaybedebilir. Nöbet sonrası genellikle yorgunluk ve halsizlik hissedilir.

3. Tonik Nöbet (Tonic Seizure)

Kasların ani ve güçlü şekilde kasılmasıyla oluşur. Kişi aniden düşebilir, bu da kafa travması gibi yaralanmalara neden olabilir. Genellikle kısa sürer (bir dakikadan az) ve sonrasında kısa süreli karışıklık veya halsizlik hissedilir.

4. Miyoklonik Nöbet (Myoclonic Seizure)

Kaslarda ani, kısa ve istemsiz seğirmelerle karakterizedir. Bu seğirmeler genellikle kollar veya omuzlarda görülür. Çoğunlukla çocuklarda ve ergenlerde, özellikle uykudan uyanınca veya yorgunken ortaya çıkar. Bilinç genellikle korunur ve kişi hemen normale döner.

5. Atonik Nöbet (Atonic Seizure)

Kas kontrolünün ani ve geçici kaybı ile karakterizedir. Kişi aniden yere düşebilir veya dengesini kaybedebilir. Nöbet sadece birkaç saniye sürer ancak düşme nedeniyle yaralanma riski yüksektir.

6. Miyoklonik-Tonik-Klonik Nöbet (Myoclonic-Tonic-Clonic Seizure)

Bu nöbet üç aşamalıdır: önce miyoklonik kas seğirmeleri olur, ardından tonik kas sertliği başlar ve son olarak klonik kas titremeleri görülür. Bu tür nöbetler genellikle daha şiddetlidir ve nöbet sonrası kişi ciddi yorgunluk, kafa karışıklığı veya geçici hafıza kaybı yaşayabilir.

7. Absans Nöbeti (Absence Seizure)

Çoğunlukla çocuklarda görülür ve birkaç saniye sürer. Kişi bir anda bilincini kaybedip boşluğa dalar gibi olur. Hızlı göz kırpma veya dudak hareketleri görülebilir. Nöbet aniden başlar ve biter; kişi hemen normale döner, genellikle farkına bile varmaz.

8. Miyoklonik-Atonik Nöbet (Myoclonic-Atonic Seizure)

Önce ani kas seğirmeleri (miyoklonik evre) ardından kas tonusunun tamamen kaybolması (atonik evre) görülür. Kişi aniden yere düşebilir. Uyarı vermeden gerçekleştiği için kafa veya yüz yaralanması riski yüksektir.

9. Epileptik Spazmlar (Epileptic Spasms)

Kaslarda ani ve kısa süreli kasılmalar olur. Bu kasılmalar genellikle birden fazla bölgede aynı anda görülür ve kişi öne eğilebilir veya uzuvları aniden gerilebilir. En çok bebeklerde ve küçük çocuklarda görülür, kısa süreli ama tekrarlayıcıdır. Düşme riski nedeniyle tehlikeli olabilir.

Fokal (Kısmi) Epilepsi (Focal Epilepsy)

Fokal epilepside, anormal elektriksel aktivite beynin belirli bir bölgesinde başlar. Genelleşmiş epilepsiden farklı olarak, tüm beyin etkilenmez.

1. Bilinç Kaybı Olmadan Fokal Nöbet (Simple Partial Seizure)

Bu nöbet türünde kişi bilincini kaybetmez. Belirtiler beynin etkilenen bölgesine göre değişir. Uyuşma, karıncalanma, koku veya tat değişiklikleri, ya da vücudun bir kısmında istemsiz kasılmalar görülebilir. Nöbet kısa sürer (genellikle 2 dakikadan az) ve kişi olayı hatırlar.

2. Bilinç Kaybı ile Fokal Nöbet (Complex Partial Seizure)

Kişi kısa süreliğine bilincini kaybeder ve çevresine tepki vermez. Genellikle boşluğa bakma, ellerini ovuşturma, amaçsız yürüme veya dudak hareketleri gibi tekrarlayan davranışlar görülür.
Kişi bazen korku, karışıklık veya “déjà vu” hissi yaşayabilir (sanki o anı daha önce yaşamış gibi). Nöbet birkaç saniye veya dakika sürebilir, ardından kısa süreli kafa karışıklığı görülür.